Dagboek 23 juni

Kirgizië, ik wist niet eens waar het lag, deze voormalige Sovjetrepubliek, toen ik voor het eerst van het land hoorde. Kirgizië grenst aan China, Tadzjikistan, Oezbekistan en Kazachstan. Bisjkek is de hoofdstad en ik had nooit gedacht hier ooit voet op bodem te zullen zetten.

Op 10 juni werden de zuidelijke steden Osj en Jallal Abad overvallen door een golf van intens geweld. De verklaringen voor het ontstaan van het geweld variëren. Volgens de één werden drie Kirgizische meisjes verkracht door Oezbeekse mannen en begonnen hun families een wraakexpeditie die helemaal uit de hand liep. Volgens de ander zit ‘een derde macht’ achter de rovende en brand stichtende bendes die de regio dagenlang in een angstige greep hielden. En nog een andere groep is ervan overtuigd dat de Oezbeken zelf hun eigen huizen in brand staken om er uiteindelijke zelf beter van te worden. Wat ook de waarheid moge zijn, zeker is dat honderdduizenden, 400.000 volgens de cijfers van de Verenigde Naties, huis en haard ontvluchtten. Veruit de meesten, 300.000 mensen,  bleven in Kirgizië en vonden voornamelijk opvang bij familie of vrienden. Een kleine 100.000 mensen trokken naar buurland Oezbekistan, waar zij opgevangen werden in tentenkampen.

De Verenigde Naties, maar ook een klein aantal organisaties die al voor dit geweld in Kirgizië werkten, luidden de noodklokken. Er moet hulp komen, en geld om die hulp te financieren. Wij besloten eerder dat mijn collega Ton naar Osj zou reizen om een onderzoeksmissie te leiden naar de noden en mogelijkheden voor ons om hulp te bieden. Nu de crisis voort lijkt te duren en de omvang alle aanleiding geeft aandacht te hebben voor de problemen van de slachtoffers, besluit ikzelf ook naar Kirgizië te reizen. Ik wil spreken met het onderzoeksteam, lokale autoriteiten, andere hulporganisaties en vooral: de slachtoffers zelf.

Ik knik naar de bezorgd ogende douanier en loop door naar het vliegtuig dat mij naar Moskou zal brengen. Van daaruit vliegen we door naar Bisjkek, daar kan ik hopelijk een plekje op het vliegtuig naar Osj bemachtigen. Als alles naar wens verloopt ben ik over ongeveer 24 uur waar ik wil zijn: Osj.